PL / EN
 

neuroróżnorodność

Różnorodny – « złożony z osób, rzeczy, zjawisk różnego rodzaju »

Pojęcie różnorodności jest pojęciem neutralnym, pozbawionym cech normatywności. Jego znaczenie zależy od kontekstu i systemu wartości, jakie w danym środowisku obowiązują.

Historycznie stosowanie tego pojęcia miało i nadal często ma wydźwięk pejoratywny, niosąc ze sobą próby wyeliminowania różnic lub tego, co różne.
W najbardziej dotkliwej społecznie formie związane jest z takimi kwestiami jak odmienność rasowa, etniczna, wyznaniowa, tożsamościowa czy umysłowa.

Obecnie w krajach zachodnich świadomość tego, że różnorodność społeczna jest faktem i należy ją akceptować, stanowi trzon podstawowych praw człowieka. W obronie ich działają zarówno instytucje państwowe, jak i organizacje pozarządowe. Wiedza na temat różnorodności społecznej systematycznie się pogłębia. Przeprowadzane są badania naukowe, powstają nowe kategorie oraz pojęcia, które ją opisują.

Neuroróżnorodność, jako ważny element różnorodności społecznej, to pojęcie stosunkowo nowe. Pokazuje ono, jak bardzo różnimy w tym jak słyszymy, widzimy, czujemy, , odczuwamy zapachy i w ogóle przetwarzamy informacje o świecie. I że różnice te nie muszę być wcale patologiczne i odnosić się do jednego modelu tzw. normalności, ale raczej są wyrazem naturalnego zróżnicowania ludzkich umysłów.

Osoby, których rozwój odbiega od typowego, stanowią mniejszości neurologiczne (neuromniejszości).
W ramach systemu medycznego przeważnie otrzymują przeważnie otrzymują diagnozy zaburzeń neurorozwojowych. Zaburzenia ze spektrum autyzmu, ADHD, specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksja, dyskalkulia) czy dyspraksja.

Wiele osób nie ma jednak żadnej z tych diagnoz, z wyboru lub braku możliwości jej uzyskania. Osoby te określa się jako neuroatypowe, w przeciwieństwie do neurotypowych. Osoby neuroatypowe często narażone są na stereotypy, dyskryminację i wykluczenie z różnych sfer życia społecznego.

Koncepcja neuroróżnorodności podkreśla potencjał i mocne strony osób neuroatypowych. W tym rzadko spotykane cechy jak koncentracja na szczegółach, kreatywność, wyobraźnia przestrzenna, czy wysoka motywacja i wytrwałość.

W praktyce wiedza o neuroróżnorodności i świadomość społeczna istnienia tego zjawiska przyczynia się m.in. do odkrywania mocnych stron osób o nietypowych cechach umysłowych i wykorzystywaniu ich talentów do zwiększania innowacyjności i produktywności w społeczeństwie. Powstają neuroróżnorodne programy wychowawcze w przedszkolach oraz edukacyjne w szkołach i na uczelniach. W miejscu pracy firmy modyfikują procesy rekrutacyjne oraz miejsce pracy, tak aby były dostosowane dla osób neuroatypowych.

Praktyki te uwzględniają neuroróżnorodność i dostosowują się do różnic pod względem funkcjonowania psychologicznego ludzi, zamiast starać się je eliminować. Ich stosowanie przynosi korzystne skutki społeczne i ekonomiczne.

Osoby, których dotyczy pojęcie neuroróżnorodności Fundacja określa jako atypowe / neuroatypowe.

Content | Menu | Access panel